• TR
  • EN

Sosyal Fobi Tedavisinde EMDR Gücü

Sosyal Fobi Tedavisinde EMDR Gücü

Siz de başkalarıyla etkileşimde bulunmaktan, yargılanmaktan veya sevilmekten beklemekten korkuyor olabilirsiniz. Sosyal hayata daha fazla dahil olmak isteyip, fakat insanlarla tanışmayı düşünmeniz bile paniklemiş ve gergin hissetmenize neden  olabilir. Bunu yaşayan tek kişi siz değilsiniz ve günümüzde neredeyse her ülkede % 10’luk bir kesim bu sıkıntılarla boğuşmaktadır. Sosyal anksiyete diğer adıyla “sosyal fobi” rahatsız edici, hayatın işlevselliğine büyük etkisi olan bir psikolojik problemdir. Amerikan Psikiyatri Birliği’nim tanıma göre sosyal fobi; kişinin başkaları tarafından değerlendirilebilecek bir ya da birden çok toplumsal durumda belirgin bir korku ve kaygı duyması, söz konusu toplumsal durumlardan kaçınmaya çalışması ile seyreden bir rahatsızlıktır (Amerikan Psikiyatri Birliği, 2013).

Birçok psikolojik rahatsızlıkta olduğu gibi sosyal ortamlarda kaygı duyarak veya bu ortamlardan kaçınarak yaşamak zorunda değilsiniz. Çünkü sosyal fobi tedavisi olan bir hastalıktır. Sosyal anksiyete tedavisinde ilaç ve psikoterapi uygulanmaktadır.  Genel olarak bilişsel davranışçı terapi etkili olarak bulunmuş olsa da son zamanlarda   bilişsel davranışçı terapinin bilişsel yeniden yapılanma ve rahatlama eğitimleri kombinasyonlarının uzun bir süreç gerektirmesinden dolayı tedavinin etkinliği hakkında sorular sorulmaya başlanmıştır (Gauvreau& Bouchard,2008). Bunun yanında diğer birçok çalışmada ise sosyal fobi şikâyetlerinin EMDR tedavisiyle büyük ölçüde azaldığı, bozulan işlevselliğin hastalarda anlamlı derecede geri geldiği ortaya çıkmıştır. (Yaşar, Usta,Eroğlu, Kavakcı, Abamor, & Tavacıoğlu, 2017). Çünkü EMDR’nin  ana fikir olarak travma sonrası stres bozukluğunun gelişiminde ve sürdürülmesinde kritik olan travmatik olayların ve rahatsız edici anıların, yeniden çözme yeteneğine sahip olduğu düşüncesine dayanmaktadır ve birçok araştırmaya göre de sıkıntılı bir olaydan sonra  anksiyete bozuklukları oluşmaktadır. Bu açıdan EMDR’nin sosyal fobinin de içinde olduğu anksiyete bozukluklarında tedavi edici olduğu ileri sürülmektedir (Van der Windt, Koes, Boeke, Devillé, De Jong, & Bouter, 1996). Bugün EMDR terapisi uygulayan eğitilmiş 20.000'in üzerinde ruh sağlığı uzmanı vardır ve EMDR; depresyon, anksiyete bozuklukları  dahil olmak üzere geniş bir yelpazedeki akıl sağlığı bozukluklarının tedavisi için uygulanmaktadır.

EMDR, siz kaygıya neden olan rahatsız edici senaryolar hayal ederken, göz hareketlerini kullanarak dikkatinizi daha olumlu düşüncelere kaydırmanıza yardımcı olur. Bu süreçte, terapist, danışanın, deneyimledikleri hisleri, görüntüleri ve duyguları fark etmesini sağlar ve dikkatini negatif düşüncelerden daha olumlu olanlara doğru yavaşça değiştirmeye başlar. Shapiro'nun kendisi, ve diğer birçok araştırmacı tarafından yapılan düzinelerce randomize kontrollü çalışmanın sonucunda EMDR'nin “olumsuz duyguların ve  rahatsız edici görüntülerin canlılığında hızlı düşüşler yaratan etkili bir tedavi olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda EMDR tedavisinin, anksiyete bozuklukları ile ilişkili çeşitli somatik şikayetlerde rahatlama sağladığını belgelemektedir. EMDR'nin en güzel özelliklerinden biri acı verici anılardan bahsetmek zorunda olmamanızdır. Anksiyete tedavisinde EMDR kullanmak kaygı yerine güvenlik ve iç huzura doğru yönlendirme surecidir ve  bu süreç, diğer terapilerin  ulaşamayacağı bölümlere erişmenize izin vermektedir.

Olumsuz varsayımlar, birçok sosyal kaygı durumunun temel bir faktördür. Örneğin genellikle sosyal fobinin altında insanların sizi sevmeyeceğine, sizden utanacaklarına veya sizi sert bir şekilde yargılayacağına inanmak yatar. Ne olacağına dair zihinsel imajlar ve rahatsız edici düşünceler sosyal kaygıyı artırmaktadır. Bu oluşan zihinsel imajlar gerçekte yaşanmamış olsa da, sosyal ortamdan uzak durmak için güçlü bir zihinsel motivasyon yaratmaktadırlar.  EMDR de tam bu noktada negatif geri bildirim döngülerinin  daha olumlu olanlarla değiştirilmesine yardımcı olmaktadır.

Kaynaklar

American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed, American Psychiatric Association: Washington, DC.

Gauvreau, P., & Bouchard, S. (2008). Preliminary evidence for the efficacy of EMDR in treating generalized anxiety disorder. Journal of EMDR Practice and Research, 2(1), 26-40.

Yaşar, A. B., Usta, D., Eroğlu, M. Z., Kavakcı, Ö., Abamor, A. E., & Tavacıoğlu, E. (2017). Kalıcı Komplike Yas Bozukluğu Tedavisinde Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR)'nin Hızlı Etkinliği: İki Olgu. Dusunen Adam, 30(2), 154.

Van der Windt, D. A., Koes, B. W., Boeke, A. J., Devillé, W., De Jong, B. A., & Bouter, L. M. (1996). Shoulder disorders in general practice: prognostic indicators of outcome. Br J Gen Pract, 46(410), 519-523.

 

RANDEVU ALIN