• TR
  • EN

Cinsel İstismara Bağlı Travmalarda EMDR Terapisinin Başarısı

Cinsel Travmalarda  EMDR Terapisinin Başarısı

Travma deneyimlerinin dirençli doğası nedeniyle travma mağdurlarına tedavi yöntemleri uygulamak oldukça meşakkatli bir süreçtir. Travmalardaki karmaşık yapı, özellikle cinsel istismar veya saldırı gibi cinsel içerikli travmalarda diğer travma tiplerine göre çok daha zarar vericidir. Yapılan birçok araştırmaya göre cinsel taciz, travmatik etkisi en şiddetli olan travmatik olayların başındadır (Paylor ve Royal, 2016). Çocukluk cağında cinsel istismara ve tacize maruz kalmak yalnızca cinsel alanda değil, daha birçok alanda psikopatolojiye zemin hazırlamaktadır. Cinsel travmanın yaygınlığının ölçülmesi zor olsa da, Leserman (2005) kadınların yüzde 15 ila 25'inin cinsel istismardan etkilendiğini belirtmektedir.

Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden işleme (EMDR) terapisi Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) başta olmak üzere birçok ruhsal bozuklukta kullanılabilmektedir. Yapılan birçok araştırma ve klinik bulgulara da tüm tedavi modalitelerinden göz hareketleri duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR) tedavisinin, yukarıda bahsedilen psikolojik bozukluklarla ilişkili belirtiler ve sonuçları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Özellikle son 15 yılda cinsel travma için EMDR’nin kullanımı artmış ve EMDR cinsel travmayı tedavi edici süreci hakkında daha geniş çaplı araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. Kolk ve arkadaşları tarafından cinsel istismar sonrasında EMDR terapisi alanların % 58'inin son 6 aylık takipten sonra cinsel istismar sonrası olumsuz belirti göstermediği gözlemlenmiştir (van der Kolk ve ark., 2007). Çocukluk cağında cinsel travmaya maruz kalan erişkin dönemdeki kadınlarla  yapılan diğer bir çalışmada EMDR terapisinin travmaya bağlı belirtilerinde azalma veya iyileşme sağladığı bildirilmiştir (Edmond ve ark.1999, Edmond ve Rubin 2004). Başka bir çalışmada Rothbaum (1997), 90 dakikalık 3 EMDR seansının tecavüz mağdurlarının %90’nda travma sonrası stres belirtilerini ortadan kaldırdığını belirtmiştir.  Aynı şekilde Scheck, Schaeffer ve Gillette (1998) travmatize olmuş genç̧ kadınlarda, 2 seans EMDR’nin , psikolojik stres ve endişe belirtilerini azalttığını ve skorların standart sapmalarını normal popülasyonla eşit konuma getirdiklerini öne sürmüşlerdir.

Cinsel istismar mağdurlarında genellikle standart olarak sekiz aşamalı EMDR protokolü uygulanmaktadır. Terapist iki yönlü̈ uyarı ile göz hareketleri sağlarken hasta bir tarafta travmatik yaşantının içsel temsilcisine odaklanırken, diğer taraftan da terapistin iki yönde hareket eden elini takip eder (Torun, 2010). Bu şekilde verilen ikili dikkat uyarıları setleri sıkıntı azalıp ya da ortadan kalkıncaya kadar sürdürülür. Yapılan çalışmalarda 3 seanslık EMDR seansı sonrasında kişilerde hem kaygı düzeylerinde azalma, hem de cinsel ilişkiye yönelik işlevsel olmayan düşüncelerin ortadan kalktığı ve cinsel istismar sonrasında genellikle oluşan vajinismus sorununun da  ortadan kalktığı görülmüştür (Torun, 2010).

Referanslar

Leserman, J. (2005). Sexual abuse history: prevalence, health effects, mediators, and psychological treatment. Psychosomatic medicine, 67(6), 906-915.

Van der Kolk, B. A., Spinazzola, J., Blaustein, M. E., Hopper, J. W., Hopper, E. K., Korn, D. L., & Simpson, W. B. (2007). A randomized clinical trial of eye movement desensitization and reprocessing (EMDR), fluoxetine, and pill placebo in the treatment of posttraumatic stress disorder: treatment effects and long-term maintenance. Journal of Clinical Psychiatry, 68(1), 37-46.

Paylor, S., & Royal, C. (2016). Assessing the Effectiveness of EMDR in the Treatment of Sexual Trauma. The Practitioner Scholar: Journal of Counseling and Professional Psychology, 5(1).

Edmond T, Rubin A (2004).Assesing the long-term effects of EMDR: results from an 18-month follow-up study with adult female survivors of CSA. J Child Sex Abus, 13: 69-86.

Alıcı, Y. H., Kapucu, B. B., & Kaya, B. (2016). Çocukluk çağında yineleyici tecavüz ve cinsel taciz öyküsü bulunan bir vajinismus olgusunda EMDR'nin etkinliği. Klinik Psikiyatri Dergisi, 19(2).

Torun, F. (2010). Vajinismusun EMDR yöntemi ile tedavisi: iki olgu sunumu. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(suppl 3), 243-248.

Rothbaum BO (1997) A controlled study of eye movement desensitization and reprocessing for post traumatic stres disordered sexual assault victims. Bulletion of Menninger Clinic; 61:317-334.

RANDEVU ALIN